Eski Türk Ezgileri Ve Gırtlak Müziği Sanatı

Soru: Altay, Tuva ve Moğolistan'da söylenen şarkılar folk türüne mi girer? Folk şarkı türü tam olarak nedir?

Evet, Altay, Tuva ve Moğolistan'da söylenen geleneksel şarkılar (ve müzikler) folk (halk) müziği / folk şarkı türüne girer.

Folk şarkı / folk müzik tam olarak nedir?
Folk müzik (halk müziği), bir halkın, etnik grubun veya bölgenin geleneksel müziğidir. Temel özellikleri şunlardır:

• Sözlü gelenekle kuşaktan kuşağa aktarılır (çoğunlukla yazılı besteci yoktur, anonimdir).
  
• Günlük hayat, doğa, tarih, efsaneler, aşk, savaş, göç, doğum-ölüm gibi konulardan beslenir.
  
• Yerel dil, yerel enstrümanlar ve yerel ses teknikleriyle icra edilir.
  
• Genellikle profesyonel "sanat müziği" veya ticari popüler müzikten ayrı tutulur; halkın kendi içinden çıkar.
  
• Zamanla değişebilir, varyantlar oluşur (aynı şarkının farklı yörelerde farklı versiyonları olur).
  

Kısaca: Bir toplumun kültürel mirasının müzikal ifadesidir.

Altay, Tuva ve Moğolistan örneği
Bu bölgelerdeki geleneksel müzikler klasik anlamda folk / etnik halk müziğidir:

• Tuva: Khoomei (boğaz şarkısı / throat singing), igil, doshpuluur gibi enstrümanlarla yapılan müzikler, epik destanlar.
  
• Moğolistan: Khoomei, urtiin duu (uzun şarkı), morin khuur (at kuyruğu kemanı) eşliğindeki şarkılar, epik anlatılar.
  
• Altay: Benzer boğaz şarkısı gelenekleri, epik destanlar (örneğin Altai epikleri), yerel halk ezgileri.
  

Bunlar halkın kendi geleneğinden gelen, sözlü aktarılan, yerel kimliği yansıtan müzikler olduğu için doğrudan folk müzik kategorisine girer. Günümüzde bazı sanatçılar bunları modernize edip world music / etnik fusion tarzında da yorumluyor, ama kökleri hâlâ folk'tur.

Özetle: Evet, bu bölgelerdeki geleneksel şarkılar folk türündedir. Folk, "halkın kendi müziği" demektir ve Altay-Tuva-Moğol gelenekleri bunun en canlı örneklerinden biridir.

https://www.youtube.com/watch?v=8PjPewG0BEY

https://www.youtube.com/watch?v=Rylii-HXDME&list=RDRylii-HXDME&start_radio=1

Yerel olarak khoomei olarak bilinen Moğol boğaz şarkısı.
Sadece bir müzikten daha fazlası. Yüzyıllar süren göçebe mirasıyla yaşayan bir bağ.
https://www.youtube.com/shorts/8-HU6lfbQQQ
Bu kadim Kazak enstrümanı, nesiller boyunca göçebelere eşlik etmiştir. Benzersiz titreşimleri, insanları doğayla buluşturan neredeyse meditatif melodiler yaratır.
Bazen tarih, okuduğunuz bir şey değildir. Bu, duyduğunuz bir şeydir.
CR - İnstagram: nadean_lag ve visitmekazakhstan
https://www.youtube.com/shorts/9D0Dg9g_GVU

Bir Anne Deve, Yavrusunu Neden Reddeder?
Ve bir ezgi bu bağı yeniden kurabilir mi?

Moğolistan'da anne devenin yeni doğan yavrusunu emzirmeyi reddettiği veya öksüz bir yavruyu sahiplenmesi gerektiği durumlarda, "deveyi ikna etme ritüeli" uygulanıyor.

Anne ile yavru birbirine yaklaştırılıyor. Ardından bir kadın, tekrar eden sakin seslerle deveye seslenirken bedenini usulca okşuyor. Bu yakarışa bazen Moğolların at başlı çalgısı morin khuur, bazen de flüt eşlik ediyor. Ezginin tonu, devenin verdiği tepkiye göre değiştiriliyor.

Ritüelin amacı deveyi ağlatmak değil; onu sakinleştirerek yavruyu kabul etmesini sağlamak. Geleneksel anlatıya göre devenin gözlerinden yaşların süzülmesi, direncinin kırıldığı ve yavruya kalbini açtığı an olarak kabul ediliyor. Ardından yavru annesine yaklaşıyor ve yeniden süt emmeye başlıyor.

Bu gelenek; göçebe yaşamın gerilemesi, gençlerin şehirlere göç etmesi ve ritüeli bilen çobanlarla müzisyenlerin azalması nedeniyle UNESCO tarafından 2015 yılında Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne alındı.

Yani UNESCO'nun korumaya çalıştığı yalnızca bir ezgi değil; kuşaktan kuşağa aktarılan insan, hayvan ve bozkır arasındaki kadim bağ.

CR: (instagram) - batubakir

https://www.youtube.com/shorts/QQoLNYUVtts

https://www.youtube.com/watch?v=TQhOP3VW3U0

Hayatınızda birçok kötü anılarınız ve yaşanmışlıklarınız vardır. Benim de oldu, seneler önce psikolog doktorum müzik dinlememi yasaklamıştı. Aylar boyunca müzik dinleyememiştim ve çok buhran içerisindeydim. Verdiği kararın doğru olduğunu düşünmüyordum ve hâlâ öyle düşünmeye devam ediyorum. Müziğin bilimsel olarak hastalıkları iyileştirdiği ve insana iyi geldiği söylenir. Kulağına her melodi gelmek istediğinde dinleyememek ve kavuşamamak çok kötü bir duyguydu. Bu saçma yasaktan kurtulduğumda çok mutluydum. O gün bu gündür bu şarkıları dinlemeye değer veriyorum.

https://www.youtube.com/watch?v=tHaIiraRcCU&list=RDtHaIiraRcCU&start_radio=

Hakaslar arasında Takpak denilen geleneksel şarkı türü yaygındır. Biçim olarak dörtlük ve sekizli kalıplar kullanılır. Kopuz eşliğinde icra edilir. Geleneğe sıkı sıkıya bağlı olan Takpak eserlerinde dizelerdeki tekrar eden sesli ve sessiz harflerin kendi içlerinde oluşturduğu ritm göze çarpar. Eserlerin konu içeriği çeşitlidir ve Altay ve Sayan dağları halklarının yaratıcı duygularını yansıtırlar. Ozanlar kendi sözlerini yazarlar, duruma göre de bu içeriği kısmen ya da tümüyle değiştirerek söylerler. Ozan atışmaları da Takpak kültüründe yer alır.

https://www.youtube.com/watch?v=6byhppmR_tQ&list=RD6byhppmR_tQ&start_radio=

https://www.youtube.com/watch?v=bEZVMOB0a9E&list=RDbEZVMOB0a9E&start_radio=

https://www.youtube.com/watch?v=F8jYV5qD4J4

Bir Türk ve bir Moğol bir araya gelip demişler ki: Hüğğhüüehhüğvvüğehğüüüü (kımız içmişler).

[spotify]https://open.spotify.com/intl-tr/track/3qybbQdpUacOEAlYzjQEzH?si=95ed164e3ba4486d[/spotify]

Sağlam şarkılardan.
[spotify]https://open.spotify.com/intl-tr/track/3vPB08cMBNYAeWy6t8wsPN?si=1e6b97ce58f64156[/spotify]

Yeni forumda ilk paylaşılan şarkımız
https://www.youtube.com/watch?v=-PHOt0Frq7Y&list=RD-PHOt0Frq7Y&start_radio=1