Faydacı Ahlak (Utilitarizm)
Faydacı Ahlak felsefesinin temelde iki kuralı var. Bunlardan ilki şöyle: Eğer çoğunluk yarar görecekse, az sayıda insanın zarar görmesinin bir mahsuru yoktur.
Bu örneğin daha iyi anlaşılması için popüler kültürden çoğu kesimin tanıdığı bir figürden örnek vermek istiyorum; Batman. Faydacı Ahlak görüşünü ortaya atan filozoflar muhtemelen Batman'den nefret edeceklerdir. Peki Batman gibi kendini iyiliğe adamış vicdanlı bir kahraman neden Faydacı Ahlak görüşüne ters düşüyor? Çünkü Batman asla öldürmüyor! Yanlış anlaşılmasın, Faydacı Ahlak görüşü birisini öldürmeyi savunmaz fakat birini öldürmek, eğer ki diğer insanların hayatlarını kurtaracaksa işte o zaman yapılması gerekendir bu felsefeye göre. Batman'in Joker'i öldürmesi ne kadar prensiplerine aykırı gözükse de Joker'in ölü hali insanlığa oldukça faydalı olurdu. Joker'in tüm o öldürdüğü insanlar, yaşattığı tramvalar ve yarattığı kaos, bunların hepsi Batman Joker'i öldürmeseydi yaşanmayacaktı. O zaman aklımıza şu soru geliyor: Yaşanan tüm bu kötü olaylarda Batman'in hiç mi suçu yok? Batman, Joker'in hayatını bağışlayarak az da olsa bu kötü olayların yaşanmasına olanak sağlamış olmuyor mu? Sonuçta Batman'in eline Joker'i öldürmesini sağlayacak sayısız fırsat geçti, fakat Batman, Joker'i öldürmeyi hiçbir zaman düşünmedi. Belki Batman filmlerinde bu Faydacı Ahlak düşüncelerine pek değinilmemiş olabilir, fakat çizgi filminde Batman'in bir şeyleri fark ettiğini görüyoruz.
Batman: Senin yaşamana izin vererek, öldürdüğüm tüm bu insanlar...(fotoğraf temsilidir.)
Kural 2
Faydacı Ahlak felsefesinin ikinci kuralı ise şu: En fazla kişinin iyiliğini sağlayan eylem en iyi eylemdir.
Peki burada iyi olarak tanımladığımız şey ne? Faydacı Ahlak'a göre iyinin tanımı gayet açık, iyilik demek mutluluk demektir. Eylemler mutluluk üretme bakımından doğru, mutsuzluk üretme bakımından yanlıştır der bu felsefenin temsilcilerinden John Stuart Mill. O zaman mutluluk dediğimiz şey nedir? Bu felsefenin diğer bir temsilcisi Jeremy Bentham mutluluğu acının yoksunluğu ve haz olarak tanımlar. Bir insan acıdan ne kadar uzaksa ve haz almaya ne kadar yakınsa o ölçüde mutludur der. Faydacı Ahlak felsefesinin amacı da budur. En fazla sayıda insanı mutlu etmeye çalışır, ve bu hedefe ulaşırken bazılarını mutsuz etmekten de çekinmez.
Peki gerçekten mutluluğun tanımı böyle midir? 
Dostoyevski'ye göre: Acıda hazların en tatlısı gizlidir.Dostoyevski acı ve haz kavramlarını birbirinden zıt ve kopuk olarak değerlendirmek yerine aralarında bir bağlantı kuruyor. Sınırsız haz yaşayıp acıyı tamamen yok etsek bile bizlerin hep mutlu olamayacağını ve içimizde bir yerde acı çekmekten mutlu olan birinin yattığını savunuyor. Bu felsefeye bir başka eleştiri de bu felsefenin gerçek hayatta uygulanabilmesinin oldukça zor olmasıdır. Yazının başında verdiğim örneğe dönersek çocuğa işkence etmeyi seçenler gerçekten böyle bir senaryoyla baş başa kaldıkları zaman hâlâ çocuğa işkence etmeyi seçerler mi? Böyle bir durumda çocuğa işkence etmeyi seçmek ne kadar mantıklı gelse bile dürüst olmak gerekirse insanlar akıl ve mantığımızla değil de duygularımızla hareket ediyoruz.Peki sizce?
