EDT Sektörü Rehberi (Restoran, Bar, Cafe vb.)

Öncelikle merhabalar. Bu rehberi okumaya başladıysanız çok şanslı olduğunuzu söylemeliyim. Çünkü bu rehberden öğreneceğiniz bilgilerin bir kısmı sadece desk arkası rollerde değil, gerçek hayatınızda da bir tüketici olarak fazlasıyla işinize yarayabilecek türden bilgiler olacak.
Kendimi size tanıtayım. Ben Rasputin, 24 yaşındayım ve 2015'ten beri roleplay yapıyorum. Uzun yıllardır hem legal hem de illegal çok çeşitli roller yaptım. Bu süreçte en keyif aldığım rol türleri MD rolleri ile mekan işletme tarzındaki roller olmuştur diyebilirim. Mekan işletme rollerine gerçek anlamda ilk adımı Vice Online yeni açıldığı dönemde (2024 ortası-sonuydu) Jake Winters karakterim ile attım. Güzel restoran/bar rolleri çevirdiğimiz bir dönemdi. Şimdi de mevcut karakterimle Malibu bünyesinde bu rolleri sürdürüyorum. Tabii bu rolleri bu kadar keyifle yapıyor oluşumun arkasında yatan sebeplerden biri kesinlikle ooc hayatımda dönem dönem çalıştığım yerler, baristalık geçmişim ve birazdan size de bahsedeceğim bazı içerik üreticilerin videolarından aldığım ilhamlardır diyebilirim.



Sorunu Saptayalım

Kendimi tanıtma faslını bitirdiğimize göre konuya geçebiliriz. Size bu rehberde işin teknik kısmından öte (yiyecek/içecek tarifleri vb. çok geniş bir alan ve bu kadar detayın zaten anlamı da yok) bir düşünce biçimi aşılamak istiyorum. Bu yüzden ilk olarak EDT (Ev Dışı Tüketim) sektörünün herhangi bir parçası olarak desk arkasında (ya da garson olarak alanda) bulunduğunuz bir sahne canlandıralım:
İster kendi mekanınız, ister birlik yöneticinizin veya direkt birliğinizin kendi mekanı olsun. Desk arkasındasınız, reklamlar verilmeye başlanmış. Ve bir kaç dakika sonra ilk müşteri içeri giriyor. Girdiği gibi deske yöneliyor ve hiç bir şey demeden Corona istiyor. Siz de ona hiç bir şey demeden hızlı bir emote verip Corona'sını kendisine servis ediyorsunuz. Rol bitti. Bundan sonraki 5 dakikada muhtemelen karşınızdaki kişi arada içeceğinden yudumlama emoteleri verecek, siz yeni müşterilerle ilgilenirken yanına başka bir karakter gelirse onunla fısıldaşıp iletişim kurmaya çalışacak, çok tanınan bir karakter değilse fazla bir karşılık da alamayacak ve içeceğini bitirme emotesi verip mekandan ayrılacak. Mekana diğer giren karakterlerin bir çoğu için de aynı durumun geçerli olması çok muhtemel. Diğer taraftan size gelecek olursak... Siz de emote yazıp hızlı hızlı müşterileri bitirmekle meşgulsünüz. Bundan gerçekten zevk alabiliyor musunuz orası muamma. Zira yaptığınız şeyi bir hotkey de yapabilir.

Şimdi buradaki sorunu daha iyi anlayabilmek için sahneyi detaylıca canlandırdık. Belli ki ortada bir sorun var. İnsanlar diğer kişilerle role girebilecekleri mekanlar arıyorlar. Verilen reklamlara bir ümitle koşuyorlar. Sonunda beş on dakika bile geçmeden mekandan ayrılıyorlar. Bu sırada sizin mekanınızın işleme süresi de kısa oluyor çünkü o sırada mekana uğrayabilecek bütün oyuncuların uğrayıp mekanı terk etmesi yarım saati bile bulmayabiliyor. Bu sorunları saptadığımıza göre biraz çözüm üretmeye geçebiliriz:


Birinci İletişim

Öncelikle karakterinizin ne tarz bir kişiliğe sahip olduğuna göre mizacı elbette değişecektir. Ama eninde sonunda bir selamlaşma ve hal hatır sorma rutini hiç kimsenin karakterinin sertliğinden ve yüceliğinden bir şey götürmez. Hatta daha fazlasını getirecektir. Hele bir de o sırada desk arkasında mekana para kazandırmaya çalışan biriyseniz insanlara güler yüz göstermek, onları selamlamak ve hallerini sormak hem maddi hem de manevi çok şey katabilir. Her müşteriyle uzun uzun selamlaşmanız mümkün olmayabilir, sırada bekleyen müşteriler varken birileriyle sohbet etmek kötü de algılanabilir. Bunun dengesini tutturmak size kalmış. Ben genellikle bir müşterinin siparişini hazırlarken bir sonraki siparişini alacağım müşteriyle iletişim kuruyorum. Veya önce siparişi alıp, onu hazırlarken de o müşteriyle biraz sohbet edebilirsiniz. Buna göre emoteler vermek çok kolay ve emin olun çok keyifli.


İkinci İletişim

Güler yüz ve ilk iletişimi hallettikten sonra sırada siparişi tamamlanmış ve deskte dikilip içeceğini içmekte olan müşteriyle girilebilecek ikinci iletişim var. Bir kişi eğer deskte öylece dikiliyorsa ya hikayesini buna göre şekillendirmiş ve dramatik bir sahne yaşayan yalnız bir karakterdir ya da sadece birileriyle iletişime girmek için fırsat bekleyen, canı sıkılmakta olan bir oyuncudur. Genellikle ikinci dediğim geçerli oluyor ama her halükarda o kişiyle iletişime geçmeden hangisi olduğunu bilemezsiniz. Ve bunu öğrenmek size düşüyor. Özellikle de barmen/barmaid rolündeyseniz müşterilerin dertlerini dinlemek işinizin önemli bir parçası diyebilirim. Bu yüzden ikinci bir iletişime geçmek için bir yol bulabilirsiniz. Bu çeşitli şekilde olabilir. Karşınızdaki kişiyi tanıyorsanız ona göre bir şey bulmanız daha kolay olacaktır. Eğer tanımıyorsanız da sipariş ettiği şey hakkında ufak bir soru bile muhabbet açmaya yeter. "İçeceğinizi tazelememi ister misiniz?" ya da "Yaptığım kokteyli nasıl buldunuz?" bunun için iyi örnekler. Burada önemli bir noktanın da altını çizmem gerekiyor. Rol takibi ve birazcık hafıza... İnsanlar önemsenmeyi ve hatırlanmayı isterler. Birisine verdiğiniz içeceğin ne olduğunu yarım saatliğine de olsa hafızanıza atıp ona göre roller çevirirseniz karşınızdaki kişi için de, sizin için de çok tatmin edici roller ortaya çıkacaktır. Unuttuğunuz noktada varsa karşınızdaki kişinin kafasının üstündeki /ame - /ado emotelerine ya da chati kaydırıp chate yansımış emotelerine bakmaya çalışabilirsiniz. Karşınızda biraz rol yapmak için, biraz iletişim kurup oyundan keyif almak için beklemekte olan bir insan var ve siz de ona göre yaklaşırsanız her şey keyifli olacak.
İkinci iletişim için bir başka yöntemse birbirine yakın duran bir kaç kişinin ortasına bir konu atıp muhabbet başlatmak olabilir. O sırada deskin arkasındaki kişi olarak sahnede siz varsınız ve insanları birbirlerine bağlayıcı bir gücünüz var. Sıkılmakta olan ve birbirleriyle iletişime girmeye çekinen ya da nasıl yapacağını bilmeyen bir kaç kişiyi bir anda çok keyifli bir muhabbetin içine sokabilirsiniz. En çok keyif aldığım roller bu şekilde başlamıştır.


Kendi Kendine Roller

İster desk arkasındaki bir barmen/barmaid ya da barista olun, isterseniz de sipariş alıp yemekleri servis etmek üzere bekleyen bir garson... Her zaman ortama ambiyans katmanız ve içinde bulunduğunuz mekanın robotlar tarafından işletilmediğini hissettirmeniz gerekli. Bu yüzden kendi kendinize yapacağınız roller ve hatalar oldukça önemli. Siparişler alındıktan sonra verilen emoteler bu işin yapı taşıdır. Sunucuda çoğunlukla chat kirliliği oluşmaması adına sipariş servis emotelerinin /ame /ado ile verildiğini görüyorum ama ben bunu tercih etmiyorum. Zira müşterinin siparişini hazırlayan kişi olarak benim rolü yapış biçimimin, siparişe gerçekten bir tat katma imkanı var. Bu yüzden olabildiğince göstererek (tabii ki chati yormadan) emoteler vermek tercihim. Mesela verilen kahve siparişlerinin her birini hazırlarken, kahveyi hazırlama adımlarından birini öne çıkaran emoteler vermeyi tercih ediyorum. Mesela size kahve rolleri için bir ipucu vereyim. Bu örnek üzerinden gidelim:
Biliyorsunuz ki espresso meşakkatli bir iş ve bir kaç adımı var. Basitçe kaşık dediğimiz (portafiltre) makineden çıkarılır, önceki kahvenin kalıntıları temizlenir, yeni kahve portafiltrenin içine öğütülür, templenir ve makineye takılıp tuşa basılır. Bu sadece espressonun çekilme kısmı, yaptığınız kahvenin türüne göre pota süt koyup buhar çubuğunda ısıtmanız, yine içeceğin türüne göre köpük seviyesini ayarlamanız ya da süte hiç bulaşmadan sadece sıcak suyla espressoyu karıştırıp servis etmeniz gerekir. Bakın bir sürü adım var. Bunları ezberlemeniz gerekmez. Barista değilseniz ya da kahve üzerine ayrı bir merakınız yoksa bu kadar detaya zaten girmek istemezsiniz. Ama şu adımlardan bir kaç tanesini kafanıza yazarsanız her kahve verişinizde bir adımı ön plana çıkararak vereceğiniz emoteler karşınızdaki kişide ekstra keyif uyandıracaktır. Bu tür emoteleri kokteyl hazırlarken de verebilirsiniz. Hatta ve hatta sadece bir Corona'nın kapağını açıp servis ederken şişenin ağzına takacağınız limon bile çok şeyi değiştirebilir. (Unutmadan söylemiş olayım latte art rolleri de çok keyifli oluyor, aşırı yapmamak kaydıyla.)
Sipariş tesliminde verdiğiniz emoteler, yaratacağınız ambiyansın yapı taşı dedik. Ama tek parçası değil ve tek başına yeterli olmayacaktır. Bazı ekstralar yapmanız gerekli. Bütün bunları sadece ambiyans yaratmak için yapmadığınızı, kendiniz de keyif alacağınızı asla unutmayın. Bu ekstralar için çok fazla şey uydurabilirsiniz ama ben kendi yaptıklarımdan örnek vereyim. Mesela elit olmayan bir mekanın işletilmesi sırasında her siparişten sonra deskteki zile basmanız uykuya dalmak üzere olan oyuncuları hem IC hem de OOC olarak kendilerine getirecektir Veya mekanda müzik çalıyorsa hafif bir dans animiyle rolü sürdürmeniz, emotelerle müziğe eşlik ettiğinizi belirtmeniz mekanı canlı tutacaktır. Bunun dışında karakterinizin hata yapmasını sağlayabilirsiniz. Bir şeyleri elinden düşürmek vb. özellikle gıda sektöründe her saniye yaşanan bir şeydir ve bunu rollere aktarmanızda hiç bir sakınca yok. Ekstradan kendiniz için bir içecek hazırlamak, müşteri boşluğundan yararlanıp telefonuyla kaçamak yapan bir personeli canlandırmak, arada ortaya laf atmak... O kadar çok şey var ki. Bunları yapın arkadaşlar... İnsanlar karşılarında bir sipariş hazırlama otomatı görmek için orada değiller. Sizin mekana hayat katmanız gerekiyor.


Diğer Teferruatlar

Verdiğim örnekler çoğunlukla desk arkası üzerine olduğunun farkındayım. Eğer restoran türü bir işletmeyi canlandırıyorsanız desk arkası roller yeterli olmayacak ve daha teferruatlı şeylere girmeniz gerekecektir. Bunun olabilmesi içinse mekanın menüsünün, konseptinin ve daha bir çok şeyin belirlenmiş olması gerekli. Bu rehberde bu konulara giremeyeceğim çünkü çok daha detay isteyen bir mevzu. Yine de EDT sektörünün hangi noktasında rol yapıyor olursanız olun yukarda bahsettiğim çoğu şey sizin için geçerli olacaktır.
Ayrıca bu konunun sonuna gelirken size bir de yukarda bahsettiğim içerik üreticileri arasından öneride bulunmak istiyorum. Benim bu rollerden bu kadar keyif almanın en büyük sebeplerinden biri OkanUSA youtube kanalının videolarına bağımlı olmam diyebilirim. Sadece shorts videolarını youtube ya da instagram'dan izleyerek bile çok fazla şey öğrenebilirsiniz. Ufak bir örnek vermiş olayım. Mesela aşırı saydam buz yapmayı öğrettiği basit bir videosu var. Sadece o video sayesinde viskilere attığım buzlara bu detayı ekledim ve aldığım geri dönüş inanılmazdı. Siz de Okan abinin videolarından çok fazla şey öğrenebilirsiniz. Kendisi bildiğim kadarıyla Amerika'da yaşıyor ve Las Vegas'a çok sık seyahat ediyor. Zaten garson/restoran müdürü olarak bir de dünyada yeme-içme sektörünün başkenti diyebileceğimiz Las Vegas'a gidip gelmesi sayesinde kendisinden öğrenebileceğiniz şeyler hem OOC işinize yarayabilir hem de IC karakterinize renk katmanıza yardımcı olabilir.

Şimdilik benden bu kadar. Buraya kadar okuduysanız teşekkür ederim. Umarım faydam dokunmuştur.